NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA BÙN ĐỎ ĐẾN MÔI TRƯỜNG SINH THÁI

Thứ hai - 14/11/2016 22:34
Bùn đỏ được thải ra dưới dạng bùn nhão và tính kiềm cao, có màu đỏ do hàm lượng oxit sắt trong bùn. Thành phần bùn đỏ thay đổi tùy thuộc vào loại quặng và quá trình tinh chế, chứa chủ yếu là silic, nhôm, sắt, canxi, titan và một số thành phần phụ như natri, kali, crom…Thông thường các thành phần dao động như sau: Fe2O3 (30 đến 60 %), Al2O3 (10 đến 20%), SiO2 (3 đến 50%), Na2O (2 đến 10%), TiO2 (0 đến 25%)…Các tác động của bùn đỏ thải ra có thể kể đến như:
          Diện tích lưu trữ: tại Tây Nguyên theo quy hoạch khai thác bauxit thì đến năm 2025 sẽ sản xuất khoảng 15 triệu tấn alumin tương ứng với 23 triệu tấn bùn đỏ được thải ra [4]. Còn trên thế giới, năm 2007 khoảng 2,5 tỉ tấn bùn đỏ thải, ước tính đến năm 2020 thế giới sẽ có khoảng 6 tỉ tấn bùn đỏ thải [3]. Với lượng bùn đỏ khổng lồ như vậy thì phả cần một diện tích rộng lớn để lưu trữ chờ xử lý, do đó người dân sẽ mất diện tích đất trong một thời gian dài.
Một góc hồ chứa bùn đỏ bị vỡ
Nguy cơ mất an toàn: trên thế giới đã chứng kiến không ít các sự cố vỡ đập hoặc tràn đập chứa bùn đỏ gây nên các ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sinh thái. Sự cố nhà máy alumin Ajka là một vụ tai nạn tràn bùn đỏ tại một chuỗi hồ chứa chất thải độc hại của nhà máy alumina Ajkai Timföldgyár tại làng Ajkahạt Veszprém, ở phía tây Hungary vào lúc 12h25 giờ địa phương ngày4 tháng 10 năm 2010 khi góc tây bắc của các đập của hồ chứa số 10 bị sụp đổ, làm thoát ra khoảng một triệu mét khối chất thải lỏng từ hồ bùn đỏ. Bùn đỏ đã tràn ra dưới dạng sóng 1-2 mét, ngập lụt một số địa phương lân cận, bao gồm các làng Kolontár và thị trấn Devecser. Ít nhất chín người đã chết, và 122 người bị thương. Khoảng 40 km vuông đất ban đầu đã chịu ảnh hưởng của sự cố này. Bùn đã tràn đến sông Danubevào ngày 7 tháng 10 năm 2010 [1]. Thảm hoạ vỡ đập bùn đỏ tại Brazil (ngày 5/11/2015) khiến ít nhất 13 người thiệt mạng đã để lại hậu họa nghiêm trọng. 500 dặm dọc theo chiều dài con sông Rio Doce ra đến cửa biển Đại Tây Dương đã bị nhiễm độc thạch tín và thủy ngân trầm trọng [2]. Tại Việt Nam mối đe dọa từ thảm họa bùn đỏ ở Trung - Tây Nguyên vẫn còn đó. TS. Nguyễn Văn Lạng, Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ  khẳng định, bùn đỏ ở Tây Nguyên không lo bị vỡ đập nhưng có khả năng bị tràn hồ khi mưa nhiều, cường độ lớn. Ngày 08/10/2014, bùn đỏ đã tràn ra từ một hồ thải quặng ở khu vực nhà máy bauxite Tân Rai, Lâm Đồng. Nhưng sự kiện này đã gióng lên tiếng chuông báo động về tác hại của việc khai thác bauxite Tây Nguyên đến môi trường và đời sống của người dân trong khu vực [2].
          Ô nhiễm nguồn đất, nước: các chất ô nhiễm có trong bùn đỏ như ion kim loại nặng, thạch tín, các hợp chất không phân hủy… ngấm vào đất và nước gây độc cho các loại thủy sinh cũng như động thực vật sống lân cận. Đặc  biệt với tính kiềm mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nuôi trồng thủy sản, tác động xấu đên kinh tế địa phương.
          Ô nhiễm không khí: với kích thước hạt tương đối nhỏ, trong quá trình làm khô dễ bị vỡ cấu trúc, gây bụi mù trong gió và khả năng phát tán vào không khí rất cao. Không khí chứa bụi bùn đỏ gây kích ứng mắt, ảnh hưởng đến hô hấp của con người và động vật.
          Do tính chất độc hại của việc lưu trữ và xả thải bùn đỏ nên việc nghiên cứu và tìm các biện pháp xử lý bùn đó có ý nghĩa rất quan trọng.
gạch nung làm từ bùn đỏ
Đã có nhiều biện pháp thực thi hiệu quả như; tái sử dụng bùn đỏ làm nguyên liệu sản xuất xi măng, gốm thủy tinh, gạch nung và gạch không nung; thu hồi các nguyên tố có giá trị trong bùn đỏ như natri, sắt, đất hiếm; ứng dụng xử  lý môi trường như xử lý đất, khí thải, nước…
Tài liệu tham khảo:
1. https://vi.wikipedia.org
2. Báo: songmoi.vn
3. Klauber, M.Grafe, G.Power (2011), Bauxit residue issues: II. Options for residue utilization, Hydrometallurgy, 108, 11-32.
4. Quyết định số 167/2007/QĐ-TTg: Phê duyệt quy hoạch vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng quặng bauxit giai đoạn 2007- 2015, xét đến năm 2025.

Nguồn tin: Lê Văn Thủy

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây