Sử dụng hiệu quả phương pháp thảo luận nhóm trong giảng dạy đại học

Thứ năm - 14/09/2017 21:38
1. Phân chia nhóm cho phù hợp
Việc phân chia lớp học thành các nhóm nhỏ có thể thực hiện theo nhiều cách thức khác nhau và tùy từng đối tượng khác nhau để thực hiện cho hiệu quả.
Nếu sinh viên mới vào chưa quen nhau nhiều, việc phân nhóm đơn giản nhất là theo số thứ tự của lớp, hoặc theo cách đếm số một cách ngẫu nhiên…
Đối với đối tượng sinh viên học trải qua 1 vài học kì, có thể phân nhóm theo vị trí các em thường ngồi để công việc hiệu quả hơn….
Đối với những lớp học có nhiều sinh viên cá biệt, cần phân nhóm đồng đều có sinh viên giỏi và kém hơn để kèm cặp giúp đỡ nhau…
Tùy từng bài học khác nhau, từng nội dung và mục đích thảo luận có thể có những nhóm cố định trong suốt học kì, cũng có thể phân chia 1 vài nhóm tạm thời để đạt mục tiêu ngay trong bài học.
Sau khi thành lập được nhóm, giáo viên cần chỉ định nhóm trưởng để điều hành hoạt động của nhóm. Việc phân công nhóm trưởng nên dựa vào sự tín nhiệm của sinh viên, khả năng quan sát của giáo viên trong quá trình giảng dạy. Nhóm trưởng không nên là thành viên giỏi nhất của nhóm, vì nếu thế các thành viên của nhóm sẽ ỉ nại vào nhóm trưởng mà lười vận động suy nghĩ, càng không nên là thành viên học kém nhất lớp, vì sẽ làm cho nhóm trì trệ , không điều khiển được hoạt động nhóm. Nhóm trưởng nên là người mức học trung bình khá và có tiếng nói nhất của nhóm, có khả năng bao quát  và điều khiển được hoạt động của nhóm.
Vậy một nhóm bao nhiêu người là đủ?
Trên cơ sở số lượng sinh viên 1 lớp, giáo viên tiến hành phân các  nhóm cho phù hợp. Tuy nhiên để đảm bảo việc thảo luận nhóm hiệu quả thì số lượng thành viên trong 1 nhóm nằm trong khoảng 3 đến 8 người là hiệu quả nhất.
 
Thảo luận nhóm học phần Vật lý Đại cương

2. Làm thế nào để tổ chức một tiết thảo luận nhóm thành công?
Dù sử dụng bất kì phương pháp giảng dạy nào thì vai trò của giáo viên cũng rất quan trọng, để 1 tiết học thành công thì người giáo viên phải làm chủ được kiến thức của mình, đặc biệt đối với những tiết học, sinh viên đóng vai trò là người chủ động trong việc lĩnh hội kiến thức. Trong phương pháp thảo luận nhóm, sinh viên tự tìm tòi, tự khám phá để lĩnh hội tri thức, do đó, vai trò của giáo viên càng được nâng cao. Để thảo luận nhóm hiệu quả, giáo viên phải bao quát được bài học, những ứng dụng, hướng phát triển của bài, các khả năng có thể phát sinh khi tiến hành thảo luận….
Trước hết, giáo viên phải đưa ra được chủ đề thảo luận nhóm phù hợp. Chủ đề thảo luận phải làm nổi bật được vấn đề cần giải quyết để thông qua việc tìm tòi tài liệu sách vở, huy động sức mạnh tập thể có thể giải quyết được. Chủ đề thảo luận nếu quá khó sẽ làm cho sinh viên dễ nản chí, đặc biệt là những sinh viên yếu kém sẽ lười suy nghĩ, ỉ nại vào những sinh viên học tốt hơn. Nếu chủ đề thảo luận quá dễ làm cho sinh viên chủ quan, không phân hóa được đối tượng học. Đối với thảo luận nhóm trên lớp, chủ đề thảo luận có thể giới hạn kiến thức trong sách giáo trình để sinh viên có thể tự nghiên cứu giáo trình là có thể giải quyết được vấn đề. Đối với thảo luận nhóm mang tính chất bài tập lớn làm ở nhà, chủ đề thảo luận có thể là nội dung mở hơn, kiến thức giáo trình không đủ để giải quyết, buộc sinh viên phải kiếm thêm tài liệu trên mạng Internet, các tài liệu tham khảo ngoài để giải quyết.
Bố trí chỗ ngồi trong quá trình thảo luận: Khi thảo luận nhóm, các thành viên trong 1 nhóm nên ngồi quay mặt vào nhau để thảo luận 1 cách dễ dàng nhất. Tránh ngồi độc lập dẫn đến sự tương tác lỏng lẻo, thảo luận sẽ không hiệu quả.
Trong quá trình thảo luận của các nhóm, giáo viên đóng vai trò là người quan sát, kịp thời nhắc nhở nếu nhóm nào thực hiện chưa hiệu quả, nhận biết các đối tượng sinh viên tích cực và chưa tích cực, tự ghi chép vào sổ cá nhân để có biện pháp phân loại đối tượng để có biện pháp uốn nắn các em. Đồng thời, giáo viên giải đáp những thắc mắc của các nhóm 1 cách kịp thời.
Thảo luận nhóm taị lớp Cơ khí- DDK7- Đại học Sao Đỏ

3. Cách tính điểm cho nhóm
Đối với quá trình thảo luận trên lớp, nếu thảo luận theo hình thức nhóm cố định, điểm số có thể được tính công khai sau mỗi lần thảo luận của các nhóm, yêu cầu thư kí ghi lại, cuối học kì tổng kết để cộng điểm ưu tiên cho các nhóm trong phần điểm thường xuyên.
Nếu thảo luận theo nhóm tự do, nếu thời gian cho phép, có thể thực hiện theo hình thức đếm số 2 lần để thực hiện, khi đó thành viên nào trong lớp không tích cực thảo luận sẽ không trình bày được phần mình phụ trách, giáo viên nhắc nhở uốn nắn kịp thời.
Đối với hình thức thảo luận dưới dạng bài tập lớn ở nhà, sau khi sinh viên nộp bài, giáo viên chấm bài cần ghi rõ nhận xét ứng với mỗi nội dung kiến thức, sau đó trả bài cho sinh viên để xem lại rút kinh nghiệm. Điểm của nhóm có thể phân chia theo thành viên theo các cách:
* Phân chia theo nội dung từng thành viên chuẩn bị
Muốn thực hiện được cách này, giáo viên phải yêu cầu nhóm báo cáo từng sinh viên chuẩn bị nội dung kiến thức nào, khi chấm điểm phải có điểm rõ ràng cho từng nội dung. Nếu áp dụng cách thức này, đòi hỏi người giáo viên phải đưa ra được mức độ kiến thức trong mỗi phần phải thật đồng đều, tránh phần quá dễ hay quá khó dẫn đến có sự ganh tị nhau trong nhóm.
Điểm phải công bằng, càng cụ thể càng hiệu quả

* Để các nhóm tự chia điểm cho các thành viên theo mức độ tham gia công việc của từng thành viên
 Giáo viên cho nhóm điểm chung, sinh viên trong nhóm dưới sự điều khiển của nhóm trưởng tự chia điểm cho nhau sao cho điểm trung bình của tất cả các thành viên tính ra đúng bằng điểm chung đó. Để thực hiện cách này, giáo viên phải đưa ra mức số lượng các điểm cho phù hợp, tránh để sinh viên cào bằng đồng đều tất cả các thành viên.
Tóm lại, phương pháp thảo luận nhóm là 1 phương pháp dạy học tích cực,  có rất nhiều cách thức khác nhau để thực hiện. Nhưng để thực hiện một cách thực sự hiệu quả thf không phải ai cũng có thể làm được. Để thực hiện hiệu quả, bản thân giáo viên pphair không ngừng trau dồi kiến thức bản thân, biết tự rút kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy để tìm được phương pháp tối ưu nhất.

Nguồn tin: Mạc Thị Lê

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây